Community partner in de spotlight Netwerk Dordtse Helden

'Dordtse Helden is een veilige haven voor jongeren, maar wel met het doel dat je weer de wereld in trekt, toegerust en met meer zelfvertrouwen.'

Een veilige haven waar jongeren zichzelf kunnen ontwikkelen en ontdekken hoe waardevol het is om iets voor een ander te betekenen. Maak kennis met jongeren vrijwilligersnetwerk Dordtse Helden en het inspirerende verhaal van directeur Marion van Werkhoven.

Marion vertel, wat heeft jullie geïnspireerd om een vrijwilligersnetwerk voor jongeren op te zetten en hoe zijn jullie begonnen?

Het begon tijdens mijn studie Social Work in Ede. Daar kwam ik in aanraking met TijdVoorActie en het netwerk 'Netwerk Die Je Stad'. Ik ging als stagiair aan de slag en vond het heel mooi wat ze deden. De sfeer en warmte in deze organisatie raakten me. Samen het verschil maken, dat voelde goed. Vanaf het derde jaar van mijn studie begon het te kriebelen: volgens mij wil ik deze kant op, maar dan in mijn eigen omgeving. Dat werd Dordrecht. De stichting is opgericht in oktober 2018 en inmiddels zijn we bijna acht jaar onderweg. We hebben veel meegemaakt, leuke projecten zien komen en soms ook weer zien gaan, en steeds meer vrijwilligers, collega’s en een mooi bestuur om ons heen verzameld. Elke fase heeft z’n charme, maar ik vind dat we nu in een hele mooie fase zitten. We zijn een herkenbaar onderdeel van de Dordtse samenleving geworden en er is potentie om te groeien.

En wat maakt jullie jongeren vrijwilligersnetwerk echt uniek? 

Jongeren voelen zich snel op hun gemak bij ons. Dordrecht ligt letterlijk tussen de rivieren, en om maar even een metafoor te gebruiken: Wij zien Dordtse Helden als een veilige haven in die stromende omgeving. Jongeren kunnen hier even aanmeren, tot rust komen en bouwen aan hun zelfvertrouwen, kennis en sociaal netwerk. Maar het is niet de bedoeling dat ze voor altijd in de haven blijven liggen; juist vanuit die haven worden ze toegerust om weer de wereld in te trekken, buiten hun comfortzone. We krijgen regelmatig jongeren op ons pad die bijvoorbeeld autisme hebben, of die vastgelopen zijn in het leven. Bij ons vinden ze aansluiting, kunnen ze zich ontwikkelen en uiteindelijk weer koers zetten naar nieuwe uitdagingen. Dat vind ik heel waardevol.

Pizza picknick: Het verrassende effect van ontmoeting

"Tijdens een pizza picknick werd duidelijk hoe bijzonder het is als jongeren met verschillende achtergronden met elkaar in gesprek raken. Op het eerste gezicht lijken ze misschien geen match, maar door samen te eten, spelletjes te doen (30 seconds, altijd leuk!) en in een ontspannen sfeer samen te zijn, ontstaan er verrassende verbindingen. Daar staan wij zelf soms ook echt van te kijken. Als team beseffen we daarom hoe belangrijk het is om de juiste randvoorwaarden te creëren: een fijne plek, voldoende mogelijkheden om contact te maken, lekker eten en drinken, goed georganiseerde activiteiten en een gastheer of -vrouw die welkom heet en waar nodig de ontmoetingen op gang kan brengen. Dat zorgt ervoor dat jongeren zich vrij en welkom voelen, waardoor ze openstaan voor nieuwe contacten en ervaringen. Het is onze taak om die condities te faciliteren, want dat helpt echt!"

Hoe stimuleren jullie jongeren om zich in te zetten voor anderen in de stad?

We proberen aanwezig te zijn op plekken waar jongeren zijn: scholen, social media, maar soms ook gewoon in de stad met een partytent en wervingsmaterialen. We hebben verschillende projecten en programma’s waar jongeren aan mee kunnen doen, maar elke jongere wordt lid van de Heldenclub. Van daaruit kunnen zij binnen verschillende projecten actief zijn. Binnen de Heldenclub sturen we verjaardagskaartjes, houden WhatsApp-groepen bij en bouwen we een relatie op met de jongere. En we organiseren natuurlijk toffe activiteiten zoals workshops of pizza picknick’s.

Daarnaast hebben we programma’s als MDT YourCube en MDT Insula Connect. Die laatstgenoemde is een samenwerking met het Insula College waarbij honderden middelbare scholieren elk jaar maatschappelijke diensttijd doen. Wij zorgen daar voor de organisatie van maatschappelijke activiteiten buiten de schoolmuren. Ook zijn er vrijwilligersprojecten zoals Dordtse maatjes, Handige Helden en Sociale Acties, waar jongeren bijvoorbeeld wandelen met ouderen of helpen bij klusjes. Er is voor iedere jongere iets dat past!

Heb je een voorbeeld van een moment waarop jongeren anderen hebben geholpen en het verschil hebben gemaakt in hun leven?

Marion: Een mooi voorbeeld is het verhaal van Martin. Zijn huis was een chaos, en hij was echt even vastgelopen in het leven. Een groep jonge vrijwilligers heeft hem toen in twee dagdelen geholpen met opruimen en schoonmaken. Dat was voor hem een keerpunt; hij ging daarna zelf vrijwilligerswerk doen en er kwamen allemaal positieve dingen op zijn pad. Het laat zien hoe een paar jongeren met een beetje tijd echt het verschil kunnen maken. Goede begeleiding is daarbij belangrijk, want soms stap je als vrijwilliger binnen in best wel schrijnende situaties. Het is belangrijk om jongeren daarop voor te bereiden en na afloop te vragen hoe ze het vonden. Maar ik ben er wel van overtuigd: juist die ervaringen blijven je bij en geven het gevoel: het was goed dat ik daar was, het was belangrijk wat we gedaan hebben.

Wat zijn de belangrijkste uitdagingen waarmee jullie geconfronteerd worden bij het betrekken van jongeren, en hoe gaan jullie daarmee om?

Na de coronaperiode merkten we dat de drempel hoger was geworden voor jongeren om fysiek ergens op af te komen. Het is nog steeds echt nodig om jongeren persoonlijk uit te nodigen, niet alleen via WhatsApp. Eigenlijk voeren we een strijd tegen de online wereld; jongeren brengen zoveel tijd achter een scherm door. Wij willen ze laten ervaren hoe bijzonder en verrijkend echt contact is: samen een gesprek voeren, elkaar in de ogen kijken, samen een dansje maken. Dat is het echte leven. Ongemak mag er ook zijn, want dat hoort bij het leven en zo leer je daar weer mee omgaan. 

"Offline contact voor jongeren aantrekkelijker maken dan online contact, misschien is dat wel onze grootste uitdaging."

Hoe heeft TijdVoorActie jou geholpen jouw netwerk te lanceren en geholpen je netwerk te versterken?

TijdVoorActie heeft enorm geholpen, vanaf het begin. Ze stelden de juiste vragen, gaven coaching en waren altijd betrokken. Ook bij professionalisering en groei, en met het penvoerderschap voor MDT YourCube. Zonder TijdVoorActie was het veel moeilijker geweest om dit te realiseren. Ik denk dat we soms onderschatten hoe belangrijk zo’n organisatie aan je zijde is.

TijdVoorActie doet veel op de achtergrond, zoals lobbywerk en het op de bres staan voor nieuwe programma’s. De inspiratiedagen zijn fijn; je ontmoet andere netwerken, deelt ervaringen en voelt je onderdeel van een grotere beweging. Dat geeft energie en inspiratie. Het ontmoeten van andere netwerken is belangrijk, want je voelt je onderdeel van een groter geheel. Samen vormen we echt een beweging in Nederland. We zijn echt iets heel moois aan het doen met elkaar.

Welk advies zouden jullie andere jongerenwerkers willen geven die geïnspireerd zijn om ook een jongerennetwerk te starten na het lezen van dit interview?

Deel je idee vanaf het begin en verzamel mensen om je heen bij wie je merkt dat er energie loskomt. Je hebt een sterk netwerk nodig om dit te realiseren. En: zorg goed voor jezelf. Leer je grenzen kennen, maak soms pas op de plaats. Zorg dat je niet alles alleen doet en hoeft te dragen, maar dat je met elkaar de schouders eronder zet.